Obaveze lokalnih vlasti: “Pojedinac kao ping-pong loptica”

Poštovani,

Možete li me uputiti na koji način da mi, obični građani, dođemo do odgovora na pitanja vezano za obaveze koje lokalna vlast ima ka nama? Koji Zakon to reguliše?

Konkretno kad se uputi neki predlog ili žalba opštinskom organu, koji je rok da odgovore, i u kom obliku (elektronski – na svom sajtu ili pismeno na kućnu adresu podnosioca?). Ako je odgovor samo u elektronskom obliku u vidu tabele s odgovorima na opštinskom sajtu, da li tabela treba da ima neki datum, ili može da se postavi i bez njega?

Konkretno, u pitanju je ova tabela: http://www.hercegnovi.me/downloads/OdgovorNaPrimedbeSugestijeProgPrivObjekataOHN2018.pdf.

U rubrici “datum” navode se datumi kad su građani podnosili žalbe i predloge, i iz tabele se ne može saznati kada je opštinski organ zapravo dao, tj. postavio odgovor.

Da li je opština dužna da npr. predloge planova koji su u fazi izrade postavljaju na svom sajtu, ili je to njihova dobra volja?

Da li su zakoni loši, ili opštinari maksimalno koriste našu nemogućnost da dođemo do pravih informacija o svojim pravima i njihovim obavezama, ne znam, ali pojedinac se osjeća kao ping pong loptica, od ovog do onog, a odgovora nigdje.

Hvala i srdačan pozdrav!

One Comment

  1. 28. 02. 2019. at 10:54

    Poštovana,

    Ključni akti koji omogućavaju građanima da pristupe informacijama o radu organa vlasti i da učestvuju u donošenju odluka su:

    – Zakon o slobodnom pristupu informacijama;

    – Zakon o lokalnoj samoupravi;

    – Statut Opštine i Poslovnik Skupštine Opštine;

    – Odluka o učešću lokalnog stanovništva u vršenju javnih poslova.

    Zakon o slobodnom pristupu informacijama (Član 12, stav 3) propisuje da je organ vlasti dužan da na svojoj internet stranici objavi programe i planove rada. Iako se ova obaveza eksplicitno ne odnosi i na planove u fazi izrade, Član 168 Zakona o lokalnoj samoupravi propisuje da se učešće lokalnog stanovništva u odlučivanju u poslovima iz člana 166 ovog zakona obezbjeđuje naročito pristupom informacijama o aktivnostima koje se planiraju i koje će se sprovoditi u toku godine na nivou opštine (utvrđivanje nacrta planova i programa za pojedine oblasti u opštini, urbanističkih projekata, budžeta i opštih akata, kojima se utvrđuju prava i obaveze građana) građanima, pravnim i fizičkim licima, nevladinim organizacijama i drugim zainteresovanim subjektima.

    Važeća Odluka o učešću lokalnog stanovništva u vršenju javnih poslova Opštine Herceg Novi donijeta je još 2004. godine. Iako je ova odluka važeća, postavlja se pitanje njene usklađenosti sa Statutom, koji je kasnije donesen, kao i sa širim zakonskim okvirom. Ipak, u njoj se precizira da se pod učešćem lokalnog stanovništva u vršenju javnih poslova smatra učešće građana u svim procedurama i postupcima za donošenje propisa i drugih akata kao što su: pokretanje inicijative i podnošenje predloga, izjašnjenje radi definisanja potreba ili uređenja pojedinih pitanja, učestvovanje u svim fazama izrade akata kroz izjašnjavanje o nacrtima akata i učestvovanje u javnim raspravama, pravom na povratnu informaciju po predlozima, primjedbama i sugestijama, kao i učestvovanje u implementaciji donijetih akata. Takođe su organi opštine dužni da, prije donošenja odluke, povratno informišu građane o zauzetim stavovima po iznijetim predlozima, primjedbama ili sugestijama. Dalje je propisano da javna rasprava mora trajati najmanje 15 dana, a detalji njenog organizovanja moraju biti predstavljeni u prethodno objavljenom programu javne rasprave. Ovaj akt je precizan i u smislu roka u kojem građane treba povratno informisati o prihvatanju, odnosno odbijanju njihovih predloga i sugestija: naime, izvještaj sa javne rasprave trebalo bi da bude sačinjen u roku od 10 dana od dana završetka rasprave. Iako se ne precizira isticanje datuma na izvještaju sa javne rasprave, to bi svakako trebalo da bude neophodan element povratnog informisanja građana, bez kojeg je nemoguće procijeniti u kojoj mjeri su organi opštine ispunili svoje pravne obaveze.

    Statut Opštine takođe razrađuje pravo građana da podnesu peticiju, predlog i žalbu organima lokalne samouprave, kao i da od organa traže obavještenja o radu iz njihove nadležnosti. Ukoliko je samoinicijativno od strane građana podnijet neki predlog ili žalba, nadležni organ dužan je donijeti odluku, odnosno dati obavještenje u najkraćem roku, ali ne dužem od 30 dana i o tome pisanim putem obavijestiti podnosioca i organ opštine kojem je predlog – peticija – žalba neposredno upućen.

    Ovi akti prilično detaljno regulišu prava građana, ali i obaveze opštine, pa se ne može reći da zakonski okvir nije postavio dobre osnove za građansku participaciju na lokalnom nivou. Kao i u drugim oblastima, međutim, upitna je implementacija.

    Srdačno,

    Tim Instituta alternativa

Leave A Comment